على محمدى خراسانى

246

شرح رسائل (فارسى)

3 - رسول اكرم ( ص ) مسلمانان را از تفسير به رأى منع فرموده پس ما حق نداريم از پيش خود و بدون مراجعه به اهل بيت ( ع ) بگوئيم : مراد از ظاهر فلان آيه فلان معنا است . 4 - مشهور علماء اصولى و اخبارى هم كه مىگويند : الاصل حرمة العمل بالظن الا ما خرج بالدليل و اين اصل شامل ظواهر كتاب هم مىشود دو فيحرم العمل بالظواهر بالاصل با حفظ اين دو مقدمه مىگوئيم : نتيجهء مقدمهء اولى جواز عمل به ظواهر كتاب است بر اساس بناء عقلا ولى نتيجه مقدمهء ثانيه حرمت عمل به ظواهر كتاب است بدليل اينكه اولا ظواهر كتاب و لو اولا و بالذات واضح المعنى باشند امّا ثانيا و بالعرض از جملهء متشابهات گرديده‌اند روى اين اصل كه قرآن نزل على اسلوب جديد و كلام متشابه ظن به مراد هم نمىآورد تا چه رسد به قطع به مراد و ثانيا برفرض هم ظاهر آيه‌اى به ظهورش باقى مانده باشد مىگوئيم ظواهر گمان آورند و اصل اولى در باب ظنون حرمت عمل به مظنه است پس شما اصوليين كه مىگوئيد : عمل به ظواهر قرآن جايز است بايد دليل بياوريد ولى ما طبق اصل حرف مىزنيم و محتاج به دليل خاص نيستيم ، ان قلت : ظواهر از جملهء محكمات است « صغرى » و محكمات بالاجماع حجيت دارند « كبرى » پس بايد ظواهر هم حجت باشند « نتيجه » قلت : كبراى استدلال قبول است ولى صغرا محل بحث است زيرا كه قدر متيقن از محكمات خصوص نصوص است و امّا ظواهر معلوم نيست كه از محكمات باشد بلكه شايد از متشابهات باشد روى اين اصل كه قرآن داراى اسلوب جديد است پس به قدر متيقن عمل مىكنيم ان قلت : اين سخنانى كه شما در مقدمهء ثانيه ذكر كرديد اگر كامل